Τι σημαίνει «σταθμισμένο τεστ»;
Ένα σταθμισμένο τεστ είναι ένα οργανωμένο εργαλείο αξιολόγησης που έχει χορηγηθεί σε συγκεκριμένο δείγμα πληθυσμού με κοινή διαδικασία. Έτσι, η επίδοση ενός παιδιού μπορεί —όταν το επιτρέπει το συγκεκριμένο εργαλείο— να συγκριθεί με την επίδοση παιδιών αντίστοιχης ηλικίας και γλωσσικού περιβάλλοντος.
Με απλά λόγια, το τεστ βοηθά τον λογοθεραπευτή να απαντήσει όχι μόνο στο «τι δυσκολεύει το παιδί», αλλά και στο «πώς τοποθετείται αυτή η επίδοση σε σχέση με ό,τι αναμένουμε για την ηλικία του». Δεν είναι σχολικό διαγώνισμα και δεν υπάρχει βαθμός επιτυχίας ή αποτυχίας.
Τι μπορεί να αξιολογηθεί;
Ανάλογα με την ηλικία, το αίτημα και το εργαλείο, η λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να διερευνήσει:
• την κατανόηση λέξεων, εννοιών, ερωτήσεων και οδηγιών,
• το εκφραστικό λεξιλόγιο και την ικανότητα σχηματισμού προτάσεων,
• την άρθρωση και το φωνολογικό σύστημα,
• την αφήγηση και την οργάνωση του προφορικού λόγου,
• την κοινωνική χρήση της επικοινωνίας,
• τη ροή, τη φωνή ή άλλες ειδικότερες περιοχές, όταν υπάρχει σχετικό αίτημα.
Δεν υπάρχει ένα τεστ που να απαντά σε όλα. Ο λογοθεραπευτής επιλέγει τα εργαλεία με βάση το ιστορικό και την κλινική εικόνα του παιδιού.
Γιατί δεν αρκεί μόνο το αποτέλεσμα ενός τεστ
Η επικοινωνία είναι σύνθετη και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: εξοικείωση με τον χώρο, προσοχή, κούραση, γλωσσικό περιβάλλον, διγλωσσία, ακοή, διάθεση και τρόπος αλληλεπίδρασης. Για αυτό η σωστή αξιολόγηση συνδυάζει διαφορετικές πηγές πληροφορίας.
• Αναλυτικό ιστορικό και συζήτηση με τους γονείς.
• Παρατήρηση του παιδιού σε ελεύθερο και δομημένο παιχνίδι.
• Δείγμα αυθόρμητου λόγου και επικοινωνίας.
• Σταθμισμένα ή άλλα κλινικά εργαλεία, όπου είναι κατάλληλα.
• Πληροφορίες από σχολείο ή άλλους επαγγελματίες, όταν χρειάζεται και με τη συναίνεση της οικογένειας.
Ένα σκορ χωρίς το πλαίσιο του μπορεί να είναι παραπλανητικό. Η κλινική ερμηνεία εξηγεί τι σημαίνει το εύρημα στην καθημερινή επικοινωνία του συγκεκριμένου παιδιού.
Πώς γίνεται συνήθως η αξιολόγηση;
1. Πριν από τη συνάντηση, οι γονείς περιγράφουν τον λόγο της παραπομπής, το αναπτυξιακό και ιατρικό ιστορικό και όσα παρατηρούν στο σπίτι ή στο σχολείο.
2. Ο λογοθεραπευτής γνωρίζει το παιδί μέσα από δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία του και παρατηρεί τον τρόπο με τον οποίο κατανοεί, εκφράζεται και αλληλεπιδρά.
3. Επιλέγονται οι δοκιμασίες που μπορούν να απαντήσουν στα συγκεκριμένα ερωτήματα της οικογένειας.
4. Τα ευρήματα συνδυάζονται και εξηγούνται στους γονείς με κατανοητό τρόπο.
5. Δίνονται συγκεκριμένες προτάσεις: παρακολούθηση, οδηγίες για το σπίτι, επανέλεγχος, θεραπευτικό πρόγραμμα ή παραπομπή για πρόσθετο έλεγχο, εφόσον χρειάζεται.
Τι να ρωτήσετε όταν πάρετε τα αποτελέσματα
• Ποια είναι τα δυνατά σημεία του παιδιού;
• Ποιες δεξιότητες χρειάζονται ενίσχυση και πώς επηρεάζουν την καθημερινότητά του;
• Το εργαλείο είναι κατάλληλο για την ηλικία και το γλωσσικό υπόβαθρο του παιδιού;
• Ποιος είναι ο προτεινόμενος στόχος και πώς θα παρακολουθείται η πρόοδος;
• Τι μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι χωρίς να πιέζουμε το παιδί;
Η αξιολόγηση πρέπει να δίνει κατεύθυνση, όχι απλώς έναν αριθμό
Η αξία των σταθμισμένων τεστ βρίσκεται στην αντικειμενική πληροφορία που προσφέρουν όταν χρησιμοποιούνται σωστά. Η ολοκληρωμένη λογοθεραπευτική αξιολόγηση, όμως, πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: μετατρέπει τα ευρήματα σε μια κατανοητή εικόνα και σε πρακτικό σχέδιο για το παιδί και την οικογένεια.
Στο Dodo Talks η αξιολόγηση προσαρμόζεται στην ηλικία και στο ερώτημα της οικογένειας. Επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε ποια διαδικασία είναι κατάλληλη για το παιδί σας.
Πηγές
• CDC — Developmental milestone checklists and screening note
• ASHA — Developmental Milestones: Birth to 5 Years
• Πανελλήνιος Σύλλογος Λογοπεδικών-Λογοθεραπευτών — ΑνΟμιΛο 4